Wat is Faalangst? En hoe helpt Faalangst-coaching?

Wat is faalangst? Faalangst is angst voor afwijzing en falen. Er zijn verschillende vormen van faalangst. De belangrijkste drie zijn:

Sociale faalangst: angst voor een liefdeloos en betekenisloos leven. ‘Wat doe ik er eigenlijk toe?’
Existentiële faalangst: angst dat je niemand bent en er ook niemand voor jou is. De angst is dan dat je moederziel alleen achter blijft.
Prestatie faalangst: angst om te falen. Dat zet je aan om bijzonder hard je best te doen (en nauwelijks tevreden te zijn).

Hoe ontstaat faalangst? Faalangst ontstaat omdat we bang zijn te mislukken. De groep waar we bij (willen) horen vindt dat we mislukt zijn. Tenminste, dat denken we. Dan zou onze grootste angst uitkomen: want als we uit de groep worden gestoten, stellen we niets meer voor. Faalangst heeft steeds te maken met de angst hoe anderen naar ons kijken. Die ‘anderen’ hebben we soms ook geïnternaliseerd en dan lijkt het alsof we het zelf ook vinden.

Snelkloppend hart

Neem bijvoorbeeld Fien. Ze gaat een opleiding volgen waar ze veel zin in heeft. Ze ziet er ook een beetje tegenop. Zal ze wel aansluiting vinden in de groep? Op weg naar de eerste dag mist ze een afslag. Ze moet terug, belandt in een file en raakt in paniek. Ze wil naar huis. Toch belt ze met de trainer. Ze blijkt in de buurt te zijn. Nu moet ze toch komen. Faalangst overvalt haar.

Schaamtevol en met snel kloppend hart komt ze te laat binnen in de groep. Ze neemt plaats in een hoek en ze concludeert dat iedereen haar afkeurt. Ze kan zich maar beter koest houden, bedenkt ze, want ze zal alleen maar stomme dingen zeggen. Bovendien trilt ze. Ook in haar stem. Ze worstelt zich door de dag heen, ook al lijken de mensen best aardig. Ze is steeds bang voor afwijzing.

Hoe kan zij, en mogelijk jij als je het herkent, wat lichter met faalangst omgaan? Hoe kun je doen wat je wilt? En wat is goede faalangst coaching?

Faalangst en Faalangst Coaching

Hoe ontstaat faalangst?

Faalangst heeft verschillende oorzaken. We leven in een succesvol-moeten-zijn samenleving, waarin we voortdurend vergelijken. Dan is de kans op faalangst groter. Dit, samen met de boodschap dat we zelf van invloed zijn op ons succes (en dus onze mislukkingen) maken het een zware dobber. Lukt het je niet succesvol te zijn? Dan ligt het aan jezelf. Fien heeft daar last van. Als ondernemer heeft ze te weinig opdrachten. ‘Ik kan geen klanten werven’ zegt ze.

Dit voedt faalangst. Juist bij veel mensen die ik coach (waaronder ook veel wandelcoaches) die talenten hebben als sensitiviteit, empathie, precisie, zorgvuldigheid, zachtheid. Ze meten zich selectief aan anderen die (in hun ogen) betere resultaten hebben en concluderen: ja, bij hen gaat het goed, waarom krijg ik dat niet voor elkaar? Bij situaties waarin je moet presteren is snel sprake van beoordeling en groeit de faalangst.

Ook als je hooggevoelig bent kun je faalangst ervaren. Je bent gevoelig voor prikkels, maar je voelt ook gewoon heel veel aan. Daar kun je behoorlijk moe van worden. Als je het te druk krijgt en er wordt veel van je gevraagd, is het niet raar als je je onrustig en angstig voelt. Faalangst kan om de hoek komen kijken.

Eerdere nare ervaringen voeden faalangst ook, je bent bang voor herhaling. Fien vertelt me later dat ze op school werd uitgelachen omdat ze een bos rode krullen had en linkshandig was. Ze zag er prachtig uit, maar de kinderen uit de klas vonden haar maar raar.

Coaching van Faalangst

Wat zijn faalangst-symptomen?

Faalangst symptomen hebben een rijke schakering aan gedachten en gevoelens. Veelvoorkomend zijn gedachtes en gevoelens als:

Je denkt dat andere mensen bepalen wat je waard bent.
Je wilt steeds opnieuw horen, merken, zien, dat je wél wat voorstelt. Als je een succes hebt bereikt beklijft dat gevoel niet.
Je hebt de voortdurende angst dat je niks waard bent. Ook als mensen helemaal niets over je zeggen, dan denk jij het wel. Dit noemen we ook wel de innerlijke criticus.
Fysieke sensaties kunnen zijn: trillen, zweten, snelkloppend hart, buikpijn, misselijk, droge mond, licht in je hoofd.
Mentaal: piekeren, lichtgeraakt, emotioneel, bang voor kritiek.

Dat klinkt best pittig, vind je niet? Fien heeft er last van en slaapt slecht. Het wordt heel vermoeiend als je je er helemaal door laten leiden. Gelukkig hoeft dat niet. Je kunt prima af en toe bang zijn om te falen en toch het leven leiden dat je wilt.

Omgaan met faalangst: omarm je angst

Psychiater Damiaan Denys zegt in een interview:

Geen enkele angst is reëel. Angst komt voort uit je eigen verbeelding. Als je door een donker bos fietst, gaat je fantasie werken. Dan ga je je verbeelden dat zich achter die boom een wolf of een verkrachter schuilhoudt.

Angst is een enorme drijfveer. We doen meer dingen níet vanuit angst dan dat we dingen wél doen uit verlangen of plezier. Dat je wegrent voor een tijger vind ik begrijpelijk, maar de angst om een relatie aan te gaan of een nieuwe baan te beginnen, is niet rationeel. Ik probeer mensen duidelijk te maken: eigenlijk zouden we angst als teken moeten zien dat we de essentie van ons leven naderen, dat we écht worden uitgedaagd omdat we in een nieuwe situatie geraken waarover we geen controle hebben. Als je angst voelt, moet je er niet voor weglopen. Omarm de angst!

Dus, wat kun je doen om faalangst lichter en luchtiger te maken. Zodat je doet wat je wilt in het leven. Lees ook Omarm je emoties.

Weg met die faalangst!

Fien doet van alles om van faalangst af te komen. Ze denkt er over na, bespreekt het met een vriendin, praat erover met haar vriend, analyseert en zoekt: waar komt het vandaan? Ze moet er van af. Weg met die faalangst. Maar het werkt niet. De hoge eisen die ze gewoonlijk stelt, zijn ook hier geldig. Fien faalt om van de faalangst af te komen en bestraft zichzelf innerlijk: ‘zie je wel dat ik het niet kan.’

Faalangst Coaching

Wat kun je doen bij faalangst?

Drie dingen die echt helpen:

1. Wandel!

Natuurlijk. Wandelen helpt tegen faalangst. Hoe? Doe het alleen. Je komt los van je denken, je voelt je lichaam, je ademt dieper en je ziet de mooie natuur. Er blijkt nog meer te zijn dan de piekerende angstgedachten. Fien loopt de zorgen uit haar lijf. Ze voelt moed om opdrachtgevers te benaderen. Ze voelt zich steviger omdat ze alleen geniet van haar wandeling. Omdat ze het vaker doet wordt haar lichaam sterker en krijgt ze zin in een lange afstandswandeling. Vol plezier kiest ze er thuis een uit.

2. Een andere fysieke houding

Een andere fysieke houding heeft effect op je hersenen en je psyche. We doen er veel te weinig mee en het effect is groot. Prof. dr. Sander Koole van het Emotielab van de VU doet er onderzoek naar. Hij zegt dat angst een (fysieke) vermijdingsreactie oproept. Dat wil zeggen: je lichaam krimpt wat en je kijkt omlaag. Je vermijdt bepaalde situaties. Wanneer je een fysieke toenaderingshouding aanneemt, heeft het effect op je gevoel.

Hoe neem je een fysieke toenaderingshouding aan?

Neem een houding aan van ‘ik ben op mijn gemak’. Iets in jou weet hoe dit moet
Ga rechtop zitten of staan. Duw je schouders een klein beetje naar achteren en je borst naar voren. Zet je hoofd rechtop je romp
Neem ruimte in door met je armen en benen iets meer ruimte in te nemen.
Beweeg rustig. Vertraag zelfs
Adem laag
Kijk om je heen. Kijk mensen aan. Blijf gerust kijken
Intoneer je stem iets lager
Maak je zin af, ook als je wordt onderbroken
Glimlach.

Voel je het al? Wen er aan. Wen eraan dat je zo groot bent. Je bent het al.

3. Wees mild voor je zelf

Onze innerlijke kritische gedachten gedragen zich als een strenge ouder en maken ons bang. Investeer niet in deze gedachten maar in andere gedachten. Welke? Die ontdek je door kennis te maken met je Innerlijke Vriend. Die is een stuk realistischer en bovendien bijzonder liefdevol. Je Innerlijke Vriend heeft gedachten die je tot je kunt nemen via een geëxternaliseerde, imaginaire liefdevolle vriend.

Besef dat de Innerlijke Vriend naast je wandelt. Hij kent je helemaal, inclusief je onvolmaaktheden en talenten en houdt onvoorwaardelijk van je. Echt waar. Stel je het echt voor. Hoe benadert de ander je? Hoe kijkt hij/zij? Vervolgens heeft hij een liefdevol geformuleerd advies over jouw kritische, faalangstige gedachten en gedrag. Wat is het? Wat wenst hij je toe? Fien ontspant totaal van haar Innerlijke Vriendin, die ze Suze noemt.

En jij?

Pas het toe. Doe het dagelijks. Maak er een gewoonte van. Het is eenvoudiger dan je denkt en het werkt. Gun het jezelf om minder belangstelling te hebben voor je faalangst en meer voor wandelen in de natuur, je fysieke houding en je milde, liefdevolle gedachten.
Ik wens je heerlijke wandelingen. Realiseer je dat je gewoon in orde bent. Klaar.

Faalangst-coaching, wat kun je doen als coach?

Hoe kun je als wandelcoach zo begeleiden dat je coachee die ploetert met faalangst er echt wat mee op schiet? Kijk eens mee.

1. Versterk ontspanning en genieten in de natuur

Als wandelcoach ben je buiten, dus je coachee heeft al profijt van de rustgevende effecten van de natuur. Met het bewegende lichaam voelt je coachee zich meer heel, meer mens. Je kunt deze ervaringen versterken door je coachee te begeleiden met de Basiswandeling. Op een natuurlijke manier voelt je coachee spanning wegvloeien. Hij merkt ook dat hij meer is dan het tobbende hoofd. Wat een verademing. Je coachee ervaart de natuur heel bewust en gaat er van genieten. De Basiswandeling is een heel krachtige oefening.

2. Belichaamde emotieregulatie

Indachtig prof. Sander Koole en psychiater Damiaan Denys kun je je coachee begeleiden naar de fysieke sensaties van de faalangst. Dat lijkt tegendraads: je nodigt je coachee uit juist naar die plek te gaan waar die de hele tijd vanaf wil. Waarom zou je dat doen? Je coachee gaat zo het verschil merken tussen het effect van pijn en van lijden. Pijn is de pure emotie, lijden is de pure pijn plús alle afweermechanismen die hij inzet om de pijn niet te voelen.

Je coachee gaat zien hoe hard hij vecht om die faalangst gevoelens maar niet te hebben, dat hij steeds van weg wil van deze pijn. Als je coachee de faalangst durft te doorvoelen, gaat die inzien dat alles wat hij inzet om de pijn niet te voelen (afleiding, te veel voorbereiden, hard werken, te veel drinken, zich stil houden zoals Fien deed) hem juist het rottige gevoel geeft dat hem doet lijden.

Dit kun je doen met de prachtige oefening, gebaseerd op de ACT, ‘Puur Natuur’. De oefening helpt je coachee ook om nieuwe motivatie te ontdekken waarmee hij andere, duurzame stappen kan zetten die passen bij zijn waarden, in plaats van bij emoties van faalangst. De oefening Puur Natuur vind je in mijn boek Wandelcoaching bij stress en onzekerheid en hij komt uitgebreid aan bod in de Wandelcoach Opleiding .

3. Zelfcompassie

Zelfcompassie of zelfliefde is onmisbaar bij faalangst. Begeleid je coachee naar zijn eigen Innerlijke vriend. Dit helpt hem te zien dat de stem van faalangst de stem van de innerlijke criticus is. Én dat wat die zegt niet waar is.

De oefening helpt hem zich vrij te voelen, en vaak verdwijnt voorzichtigheid en twijfel (‘Stel dat ik faal?’). Door deze oefening laat je coachee vaak kwaliteiten en nieuw gedrag zien. Hij durft bijvoorbeeld gevoelige zaken te bespreken, speels te zijn, grenzen aan te geven, besluiten te nemen en het avontuur aan te gaan. De Innerlijk Vriend vind je ook in mijn boek en je leert hem in de Wandelcoach Opleiding. Alle oefeningen ervaar je zelf ook! Ook jouw leven verandert.

Coaching bij faalangst, iets voor jou?

Zoek je een wandelcoach? Of wil je er zelf een worden?

Zoek je een coach die jou begeleidt bij faalangst? Kijk bij deze gecertificeerde wandelcoaches. Maak je keuze.
Wil je zelf mensen met faalangst begeleiden? Word wandelcoach! Je zult er geen spijt van krijgen.

Ik wens je ontspanning en moed!

BewarenBewaren

Leer mensen met faalangst begeleiden in de Wandelcoach Opleiding.

Wil je mensen begeleiden in de natuur en een professionele, steengoede wandelcoach worden? Onze NOBCO erkende Post-HBO Wandelcoach Opleiding biedt je de kans om je te ontwikkelen tot een uitmuntende coach. Met deze praktijkgerichte en leuke opleiding leer je hoe je de natuur effectief kunt inzetten, zonder zweverigheid, en bouw je aan een succesvolle carrière als wandelcoach.

Meer weten over coachvragen en coachthema’s ?

Kijk bijvoorbeeld eens naar deze artikelen:

Toolbox en Kennisbank

Meer inspirerende artikelen, video’s en blogs over wandelcoachen en het coachen in de natuur vind je in onze Toolbox Wandelcoachen en de Toolbox Coachen.
De Toolbox Wandelcoachen is een onderdeel van onze vrij toegankelijke Kennisbank

Meer leren over coachen en wandelcoachen

In de erkende coach Opleiding leer je professioneel coachen en wandelcoachen.
Ben je al coach of wandelcoach en wil je je verder ontwikkelen? Bekijk het overzicht van de Wandelcoach vervolgopleidingen en trainingen

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, verrassende artikelen en video’s over wandelcoachen en coachen. Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

De Wandelcoach Opleiding.

In de NOBCO erkende Post-HBO Wandelcoach Opleiding leer je professioneel coachen en leer je hoe je de natuur effectief kunt inzetten, zonder zweverigheid. Je gaat meteen mensen coachen in de natuur en je wordt een steengoede wandelcoach.

Waar en wanneer kun je starten met de Wandelcoach Opleiding?

Bunnik (Utrecht), 18 september 2026
Bunnik (Utrecht), 8 oktober 2026
Apeldoorn, 30 oktober 2026
Bunnik (Utrecht), 6 november 2026

Heb je zin om mee te doen, meld je hier aan.

Kijk op Post HBO Wandelcoach Opleiding voor meer informatie.
Heb je vragen? Mail naar info@wandelcoach.nl .

Je bent van harte welkom.

Hartelijke groet,

Over Wandelcoach.nl

Je las een blogartikel van wandelcoach.nl. Leuk dat je op onze website bent!

Opleidingen voor wandelcoaches
Ben je geïnteresseerd in het vak van wandelcoach? We bieden verschillende opleidingen en trainingen.

Loopbaancoaching & talentontwikkeling
Ben je een professional of manager op HBO/WO-niveau? Heb je het gevoel dat je meer uit je werk en leven zou kunnen halen? Daar helpen we je graag bij.

Nieuwe artikelen direct per e-mail ontvangen?
Meld je dan aan voor ons gratis e-zine!