Carrièreswitch na je 40e: hoe begeleid je dit als loopbaancoach?

Als een veertiger bij je komt die roept 'ik wil een carrièreswitch maken!', dan ga je natuurlijk als loopbaancoach niet meteen op zoek naar die andere baan. Eerst onderzoek je wat je coachee werkelijk wil, waar verlangt die ten diepste naar? Want achter 'ik wil een carrièreswitch!' kan van alles schuilgaan: verlangen naar betekenis, of vrijheid, minder drukte, meer uitdaging en levenslust ervaren, of juist uitgeput zijn en rust willen, of eindelijk ruimte willen hebben voor een langgekoesterde wens.  

En dan wordt het interessant. Is een carrièreswitch wel het antwoord? Of ligt een passende volgende stap dichterbij, of schuilt die in een onverwachte hoek? Een loopbaancoachtraject is een verwachtingsvol proces waarbij zowel je coachee als jij aangenaam verrast kunnen worden over het resultaat. Geef je coachee de ruimte om te ontdekken en gooi zelf je vooringenomen aannames overboord, verfrissend! De natuur helpt je erbij. Loopbaancoaching in de natuur: Superboeiend! 

Waarom maakt 40+ een carrièreswitch ingewikkelder? 

Een veertiger heeft al een flinke loopbaan én leven opgebouwd. Dat maakt het interessant, maar dat kan het mijmeren over nieuwe keuzes ook ingewikkeld maken. Er zijn verantwoordelijkheden, er is een bepaald inkomen nodig, en er zijn soms ook vastgeroeste ideeën. Veranderen van baan betekent niet alleen onderzoeken wat iemand graag wil, maar ook ruimte creëren in het hoofd van je coachee. Wandelen in de natuur is dan een verademing.  

Dat verlangen naar een carrièreswitch komt bij een veertiger niet uit de lucht vallen. Het begint vaak met een kleinere vraag. 'Wil ik dit werk eigenlijk nog wel blijven doen?' Of: 'Ik heb het op papier goed voor elkaar, maar ik haal weinig voldoening uit mijn werk?' Of: 'Ik ben zo moe.' En naarmate de spanning oploopt en de ontevredenheid toeneemt groeit het verlangen naar totaal iets anders. Iets nieuws: een carrièreswitch!  

Hoe begeleid je als loopbaancoach je coachee van 40+ die denkt aan een carrièreswitch? Hoe onderzoek je de mogelijkheden zonder meteen naar een andere baan of een nieuw beroep te zoeken? Laten we eens kijken aan de hand van een aantal vragen. Lees je mee? 

Waarom overwegen mensen na hun 40e een carrièreswitch? 

Zo rond je veertigste is er zo’n denkmoment over het werk. Wat jarenlang uitdaging en voldoening gaf, hoeft dat niet te blijven doen. Er kan ook ruimte ontstaan doordat kinderen zelfstandiger worden, waarden en prioriteiten kunnen verschuiven of mensen zijn moe of soms uitgeput. 

Bijvoorbeeld mijn coachee Richard, hij was jarenlang gedreven voor het binnenhalen van grote opdrachten. Maar nu lijkt hij aan zijn succes ten onder te gaan: de opdrachten die hij binnen moet halen worden groter en complexer. Lange tijd stond zijn hele wezen op groeien, maar nu is hij moe. Hij wil vrijheid, rust en betekenis.   

‘Wil ik dit nog tig jaar doen?’ Herken je die vraag, loopbaancoach? De één verlangt naar meer uitdaging, de ander naar minder druk en verantwoordelijkheid. Linda geeft het uiteindelijk toe: haar werk als ambtenaar past niet meer haar gedrevenheid. Ze wil weg, bij haar vertrek weet ze nog niet wat ze wél wil, en uiteindelijk maakt ze een carrièrreswitch. 

Er zijn onderzoeken die laten zien dat veel mensen hun werk slaapverwekkend of saai vinden (ongeveer 20%). Susan verveelt zich kapot en vindt haar werk voorspelbaar en routinematig. Ze ontdekt haar droom en maakt waarlijk een echte carrièreswitch. Anderen coachees missen betekenis in hun werk en hebben zingevingsvragen: ‘waar gaat het me nu echt om in mijn leven en werk?’ 

Welke concrete loopbaanvragen spelen bij een carrièreswitch na je 40e? 

Een coachee komt dus vaak met een twijfel, een dilemma, een wens: ‘wat wil ik nou echt?’ ‘Wat moet ik kiezen?’ ‘Wat kan ik?’ ‘Wat past er bij me?’ ‘Moet ik blijven of weg?’ ‘Zal ik voor mezelf beginnen?’ Ze voelen onrust en willen dolgraag dat er iets gaat veranderen. 

Loopbaanvragen die tijdens de coaching met een 40-plussser naar voren kunnen komen zijn bijvoorbeeld: 

• Wat wil ik in de komende jaren nog ontwikkelen of bereiken? 
• Past mijn huidige werk nog bij mij, of toch iets anders? 
• Wat geeft me energie? 
• Wat vind ik nu echt belangrijk in werk? Durf ik te kiezen? 
• Welke talenten heb ik en waar kan ik die het beste inzetten? 
• Wil ik daadwerkelijk ander werk, of wil ik anders werken? 
• Welke mogelijkheden heb ik buiten mijn huidige functie of organisatie? 
• Wat houdt mij tegen om een volgende stap te zetten? 

Als loopbaancoach hoef je niet meteen een antwoord te hebben op deze vragen. Integendeel, juist het samen onderzoeken is boeiend proces en een zorgvuldig onderzoek zal je coachee veel opleveren. 

Waarom is ander werk zoeken na je 40e niet altijd de volgende stap? 

Waarom? Omdat het verlangen naar ander werk ook kan wijzen op iets dat binnen het huidige werk of leven moet veranderen. Een carrièreswitch is maar één van de mogelijke uitkomsten.
Een coachee kan bijvoorbeeld besluiten om minder te werken, andere verantwoordelijkheden op zich te nemen, hij kan doorgroeien, de huidige functie opnieuw vormgeven, binnen dezelfde organisatie een andere rol pakken of voor zichzelf beginnen. Je coachee kan een opleiding volgen, tijd nemen voor leuke dingen naast het werk of de werkindeling anders maken. En ja, daadwerkelijk vertrekken of een nieuw vakgebied kiezen kan ook een uitkomst zijn. 

Geef je coachee ruimte om te vertellen hoe hij zijn werk ervaart, wat zit hem dwars, wat knelt er?  Hoe ervaart hij de inhoud van het werk? Wat past bij hem, wat kost hem energie? 

Wat hoor je hem vertellen over de werkdruk? Over zijn ontwikkeling? Hoe ervaart hij de organisatiecultuur en past die bij zijn persoonlijke waarden? Waarin komt hij goed uit de verf en waarin juist niet? Of merk je in zijn verhaal dat zijn werk prima is maar dat hij behoefte heeft aan meer vrijheid, een taak overdragen, tijd voor een hobby? Hoe passen zijn wensen bij zijn huidige levensfase? Wat wil hij ten diepste? Waar wordt hij gelukkig van? 

Welke rol spelen levensfase en loopbaanfase bij een carrièreswitch? 

Als loopbaancoach kijk je ook naar de levensfase. Welke ervaring heeft iemand opgebouwd? Welke mogelijkheden ziet iemand voor zichzelf? Welke verantwoordelijkheden zijn er buiten het werk? Hoe belangrijk zijn inkomen en zekerheid? Welke ambities zijn er nog? En hoeveel ruimte is er om te experimenteren? Een passende loopbaanstap bestaat niet los van die context. 

Twee veertigers kunnen met precies dezelfde vraag komen: ‘Ik wil iets anders, maar ik weet niet wat’, terwijl hun situatie totaal verschilt. Ze zitten in een andere levensfase: De één heeft jonge kinderen, hoge vaste lasten en behoefte aan stabiliteit. De ander heeft financiële ruimte en wil eindelijk een langgekoesterde ambitie onderzoeken. De één staat aan het begin van een nieuwe professionele ontwikkelfase, terwijl de ander na jaren van verantwoordelijkheid bewust minder wil gaan werken. 

Leeftijd alleen, zegt niet genoeg over wat iemand nodig heeft. Verlangen naar betekenis, een andere rol of een nieuwe richting, er speelt veel mee. Neem Loes: ze begint na jaren onderwijs een nieuwe carrière als wandelcoach. Ze laat zien dat je levensfase en loopbaanfase niet gelijk op hoeven te lopen. 

Hoe kan wandelen helpen bij het maken van een loopbaankeuze? 

Loopbaanvragen vragen om reflectie. Wandelen in de natuur helpt. Dat geeft ruimte om langer bij een vraag te blijven voordat er een antwoord hoeft te komen. De natuur is een krachtig instrument, blijkt uit stapels onderzoek. Natuur helpt je te ontspannen, te herstellen van stress, mild naar jezelf te kijken, stevig in je schoenen te staan, helder en creatief te denken. Wandelend door het bos, langs weiden of op de heide voel je je gezond en daadkrachtig.  

Je kunt de natuur betrekken in het coachproces. Begin met de Basiswandeling en je coachee komt op adem en ervaart de natuur: een goed uitgangspunt voor je coachgesprek. De oefening ‘Natuurlijke tegenpolen’, werkt goed bij een dilemma, bijvoorbeeld blijven of gaan, een baan of een bedrijf? Wandelcoach Maaike doet ‘Natuurlijke tegenpolen’ met haar coachee. Haar coachee kiest in de natuur wat de ene keuze en de andere vertegenwoordigt. Ze staat in het midden en voelt waar haar lichaam zich naar toe trekt? Wat merkt ze onderweg? Waar vertraagt of versnelt ze?  

Daarnaast kunnen mogelijkheden letterlijk worden onderzocht. Welk pad wil je coachee inslaan als er verschillende mogelijkheden zijn? Verschillende richtingen in een loopbaanvraag kun je tijdens het wandelen ook afzonderlijk verkennen: wat gebeurt er als iemand zich voorstelt te blijven? Wat verandert er bij de gedachte aan een andere functie? En wat komt naar boven wanneer iemand serieus onderzoekt hoe vertrekken eruit zou zien?  

Mist 

Ik coachte onderzoeker Ronny. Bij het opstellen van rapportages vond ze het lastig om naast de feiten ook interpretaties van gegevens op te schrijven. Ze vroeg zich af of de baan eigenlijk wel bij haar paste. Ze was ook moe; twee kleine kinderen en de combinatie met haar drukke baan viel haar zwaar. We wandelden op een vroege ochtend in Amelisweerd, het was mistig. Op een gegeven moment kwamen we op een kruispunt. Links lag de ligweide, de zon brak door de mistige wolken heen. Rechts lag een smal pad, wit van de mist. Ik vroeg haar welk pad ze op wilde gaan en ging er al van uit dat ze voor het zonlicht en de ruimte zou kiezen. Maar ze koos het mistige pad. We wandelden door de mist tussen de bomen en ze was een tijdje stil. Ik vroeg haar waarom ze dit pad koos. Ronny: ‘Ik wil nog even verwijlen in de mist, ik ben nog niet toe aan keuzes maken op mijn werk. Ik wil een tijdje bijkomen.’ Haar keuze voor het mistige pad had haar laten inzien dat ze eerst rust moest nemen voordat ze knopen zou doorhakken. Door de wandeling in de natuur drong het tot haar door wat ze op dat moment het hardst nodig had. Ze besloot ouderschapsverlof op te nemen en een collega tijdelijk te vragen haar rapportages te interpreteren.  

Wat vraagt het begeleiden van een carrièreswitch van jou als loopbaancoach? 

Goede begeleiding vraagt dat je onderzoekt welke vraag er leeft, dat je aandacht hebt voor diepe wensen, waarden, talenten, intrinsieke motivatie en belemmeringen in de levens- en loopbaanfase waarin iemand zich bevindt. Het vraagt van je dat je verschillende mogelijkheden open kunt houden en dat je niet te vlot jumpt into conclusions.  

Minder werken, de huidige functie veranderen, intern bewegen, een nieuwe richting onderzoeken of daadwerkelijk van baan veranderen: ze mogen allemaal onderzocht worden zonder dat jij je gevoel van richting communiceert. Dat is een belangrijk uitgangspunt: vertrouw op het vermogen van de coachee om zelf keuzes te maken. Je coachee is deskundig over zichzelf, jij bent deskundig over het gesprek. Je helpt iemand beter te kijken, onderzoeken, ervaren en uiteindelijk bewust te kiezen. Een goede loopbaancoach wijst dus niet het juiste pad aan. Je helpt iemand ontdekken welk pad op dit moment klopt, zelfs als dat het mistige pad blijkt te zijn.  

Wil je leren hoe je mensen professioneel begeleidt bij dit soort loopbaanvragen en daarbij plezier hebt van wandelen en wat de natuur biedt aan coachvormen? In de Post-HBO Loopbaancoach Opleiding – Wandelcoaching verdiep je je onder andere in motivatie, levensfasebewuste loopbaanontwikkeling, gecombineerd met de methodiek van wandelcoaching en tal van loopbaaninstrumenten in de natuur.   

Wil je meer weten over loopbaancoaching?  

Lees:  

• Waarom zijn loopbaanvragen zo verschillend?  
• Succesfactoren in coaching     
• Waarom blijf je doorgaan met werk waar je niet gelukkig van wordt?    
• Van altijd presteren naar betekenisvol werken     

Toolbox en Kennisbank 

• Meer inspirerende artikelen, video's en blogs over loopbaancoachen, coachen en wandelcoachen vind je in onze Toolbox Wandelcoachen en de Toolbox Coachen
• De Toolbox Wandelcoachen en de Toolbox Coachen zijn onderdeel van onze vrij toegankelijke Kennisbank voor Coaches en Wandelcoaches

Wil je meer leren over Loopbaancoachen of wandelcoachen?

• Professioneel loopbaancoachen, je leert het in de Loopbaancoach Opleiding (Wandelcoaching) 
• Je leert Steengoed Wandelcoachen in de NOBCO-erkende Wandelcoach Opleiding.   
• Bekijk het complete overzicht van de Wandelcoach opleidingen en trainingen  

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, verrassende artikelen en video's over wandelcoachen en coachen. Meld je aan voor onze nieuwsbrief.