Hoe coach je iemand die bang is om de verkeerde loopbaankeuze te maken?

Hoe? Door samen te ontdekken wat je coachee ten diepste verlangt, waar hij écht blij van wordt en wat hem drijft. Welke talenten geven energie? En in welke werkomgeving komt je coachee helemaal tot zijn recht? Verken samen de verschillende loopbaanroutes, want er is zoveel meer mogelijk dan blijven of een compleet nieuwe carrièreswitch maken! Misschien ontdekt je coachee zijn huidige werk wel opnieuw, of ligt er ergens anders een mooie kans. En vooral: hup, de wereld in! Stimuleer je coachee om met inspirerende mensen te praten, een dag mee te lopen en nieuwe ervaringen op te doen. Want juist door eropuit te gaan, ontstaan verrassende inzichten en komt je coachee écht in beweging. Zo groeit stap voor stap het vertrouwen om een loopbaankeuze te maken die écht past!

Twijfelen en piekeren

Ken je dat, dat je coachee steeds weer twijfelt. Jij denkt nog: ‘we zijn lekker bezig, nu gaat het de goede kant op, dit past bij mijn coachee’, maar dan komt je coachee met nieuw bezwaar. Het is het toch niet helemaal. Wil je coachee een andere baan? Of toch liever dezelfde functie bij een andere organisatie? Of voor zichzelf beginnen? Het zijn sowieso spannende keuzes, dus dat je coachee bang is om de verkeerde keuze te maken is helemaal niet gek.

Margo bijvoorbeeld, ze is advocaat. Ze werkt eerst op een groot kantoor waar de werkdruk enorm is; een harde wereld. Daarom besluit ze vijf jaar geleden om voor zichzelf te beginnen. Ze wil meer verbinding met haar klanten en meer vrijheid in haar leven. Ze zet een bloeiende praktijk op. Maar… ze werkt opnieuw keihard. En is het wel zo leuk, advocaat zijn, vraagt ze zich af? In die tijd krijgt ze ook nog drie kinderen en verliest ze haar ouders kort na elkaar. Nu is ze moe en vraagt ze zich af: advocaat zijn, ik heb er gewoon geen plezier in. En ze bekent: nooit gehad ook. Wat moet ze doen? Margo is bang om wéér de verkeerde loopbaanstap te maken.

Wat doe je als je coachee bang is om de verkeerde loopbaanstap te maken?

Twijfelen tussen blijven, hetzelfde werk bij een andere organisatie, een carrièreswitch of voor jezelf beginnen, en waarin dan? Dat kan je coachee flink bezighouden. Je coachee verlangt naar duidelijke antwoorden: een ‘ja’ of ‘nee’ en ‘wat dan?’

Als loopbaancoach kun je die zwart-wit-keuze verzachten. Samen met je coachee kun je 5 richtingen onderzoeken:

1. Herwaarderen van de werkzaamheden en blijven
2. Iets veranderen aan het werk (jobcrafing)
3. Vertrekken naar een andere organisatie en (ongeveer) dezelfde werkzaamheden doen
4. Een carrièreswitch maken: een andere baan of een eigen bedrijf
5. Een time-out inbouwen.

Welke route past bij jouw coachee? Ontdek het!

1. Herwaarderen en blijven

Samen onderzoek je wat iemand waardeert aan diens baan. Welke aspecten van het werk zijn waardevol? Welke nadelen neemt iemand daarbij voor lief? Dit is een optie die ik vaker meemaakte dan ik van tevoren dacht.

Esther bijvoorbeeld, werkt als inkoper op een scheepswerf in de Rotterdamse haven. Het gaat prima maar ze heeft altijd het idee dat ze tekortschiet. Ze doet onze Talentenscan en wat blijkt? Haar collega’s roemen haar! Esther is compleet verrast. ‘Hoe kon ik dit nou weten?’, zegt ze. ‘Dat hebben al die mannen (haar collega’s) er nooit bij gezegd’. Ze voelt zich gesterkt, voelt zich senang, gaat met veel meer plezier naar haar werk. En niet lang daarna maakt ze ook nog promotie!

Esther kwam uit de cirkel van haar eigen gedachten door te vragen aan collega’s hoe zij haar zagen.

2. Veranderingen in de werkzaamheden

Welke mogelijkheden heeft je coachee om zijn baan anders vorm te geven? Kan hij taken verschuiven? Kan je coachee minder uren werken? Is er meer zelfstandigheid mogelijk? Zijn er andere projecten, teams of functies binnen de organisatie?

Coachee Helen is werkzaam geweest als bioloog, omgeschoold tot ICT-er en toen in het bedrijfsleven gaan werken. De laatste jaren werkt ze bij een grote energiemaatschappij, sinds kort als teammanager. Helen pakt dingen snel op, kan met iedereen overweg en levert goede resultaten. Iedereen in haar omgeving is tevreden. Maar intussen is ze wel een beetje kwijtgeraakt wat zij nu wil? In het wandelcoachtraject ontdekt Helen best vlot wat ze echt wil, maar het is nog een hele toer om haar werkgever ervan te overtuigen wat ze daarmee kan betekenen voor de organisatie.

3. Vertrekken naar een andere organisatie met dezelfde werkzaamheden

Daarnaast kun je onderzoek wat vertrekken zou betekenen. Wat zoekt iemand in een andere baan? Wat moet een nieuwe werkgever bieden wat nu ontbreekt? Welke verlangens heeft je coachee over ander werk die nog getoetst moeten worden?

Marlies werkt tien jaar als selectiepsycholoog bij de politie. Best zwaar vindt ze dat ze moet beoordelen of de aankomende agenten vertrouwd zullen worden met een wapen. Maar wat haar vooral tegenstaat is de werkcultuur, de sfeer. De politie is een hiërarchische organisatie en Marlies ervaart weinig vrijheid van haar nieuwe leidinggevende. Zij controleert haar continu, jaagt haar op, en lijkt haar niet te vertrouwen. Dan loopt de frustratie zo hoog op dat de bom barst, ze krijgen knallende ruzie.

In het coachtraject is het een hele zoektocht, omdat Marlies steeds opnieuw denkt dat niemand op haar zit te wachten. Totdat ze de wereld in stapt, gesprekken gaat voeren met mensen, met voor haar boeiende banen. Uiteindelijk solliciteert ze en kan ze zelfs kiezen uit verschillende banen. Ze gaat aan de slag bij een commercieel bedrijf en dat past beter bij haar.

4. Een carrièreswitch maken

Een carrièreswitch is een droom van veel mensen: dát werk doen waar ze plezier in hebben en wat ze met een zeker gemak kunnen doen, terwijl er uitdagingen zijn, en waarbij het werk zinvol is. Maar een switch is geen gemakkelijke keuze. Er gaat heel wat aan vooraf.

Laetitia doet er 12 jaar over om toe te geven dat het zware huisartsenbestaan echt niet meer vol te houden is. Ze wil tijd hebben om aandacht te besteden aan mensen. Ze wordt wandelcoach van arts-assistenten met persoonlijke vraagstukken.

Linda is een bevlogen topambtenaar, totdat een nieuwe politieke wind begint te knagen aan haar waarden en missie, ze maakt een carrièreswitch. Ze ontdekte de Wandelcoach Opleiding en wil dolgraag wandelcoach worden. Vervolgens duurt het nog een jaar eer ze afscheid durft te nemen en haar praktijk te starten.

Maar Simon neemt het besluit van de ene op de andere dag: hij zegt zijn baan als docent Maatschappijleer op en start zijn studie Psychologie.

5. Een time-out nemen

Een vakantie, een sabbatical, ouderschapsverlof opnemen, of tijdelijk minder werken kan je coachee de kans geven om even helemaal los te komen van het werk en opnieuw te gaan voelen. Soms zit je coachee te vol, heeft ze gewoon geen rust in het hoofd. Een time out kan helpen.

Een nieuwe loopbaanstap is spannend. Wanneer iemand jarenlang in een bepaalde functie of sector werkt, kan het lastig zijn om er los van te komen. Lees 6 mechanismen waarom mensen blijven doorgaan met werk waar ze niet gelukkig van worden

Marleen werkt keihard in haar eigen bedrijf. Ze heeft iets moois opgezet: een projectbureau dat zich richt op de maatschappelijke ontwikkeling van jongeren en kinderen. Ook geeft ze trainingen in het buitenland. In de 3 jaar waarin ze haar bedrijf van de grond trekt, krijgt ze ook nog twee kinderen. Dat klinkt prachtig, maar de realiteit is dat alle drukte Marleen te veel is geworden. Ze is uitgeput en heeft het idee dat haar hoofd ‘explodeert’.

Tijdens het coachtraject ontdekt ze vooral dat ze tot rust wil komen. Ze wil een burn-out voorkomen en besluit met haar gezin een tijd op reis te gaan. 

Verschillende loopbaanroutes

Als coach hoef je geen onzekerheid of twijfel weg te nemen, en ook niet te garanderen dat een keuze goed uitpakt. Je kunt iemand steeds helpen om aannames te onderzoeken, alternatieven te zien en steeds concreter te bepalen welke stap passend voelt. Je maakt samen verschillende richtingen concreter, zet loopbaaninstrumenten in, zodat je coachee zelf een onderbouwde keuze kan maken.

Zo kan je coachee die heel graag een switch wil maken uiteindelijk toch blijven omdat ze zichzelf en haar job weer waardeert. Je weet nooit hoe het coachtraject loopt en welke keuzes je coachee gaat maken. Dat maakt het werk zo boeiend.

Hoe help je iemand ontdekken welk werk echt bij hem past?

Om je coachee daadwerkelijk een passende werkkeuze te laten maken onderzoek je zijn diepe wensen, wat hem energie geeft én kost in de dagelijkse werkzaamheden, en wat zijn talenten zijn. Vanuit welke waarden wil je coachee werken, welke werkomgeving past en heel belangrijk: stimuleer je coachee nieuwe contacten te leggen, bijvoorbeeld met mensen die de baan hebben die hem zo aanspreekt. Dáár vindt hij antwoorden die hij niet bij zichzelf vindt.

Diepe verlangens onderzoeken 

• Als loopbaancoach luister je eerst naar zijn verhaal. Hoe helderder is wat hij lastig vindt en niet meer wil, hoe makkelijker je coachee kan inzoomen op zijn diepste verlangens (die zijn vaak het tegenovergestelde van wat hij niet leuk vindt). Laat je coachee de deuren van verlangens wijd openzetten. Hoe wil hij werken vanuit zijn hart? Liesbeth bijvoorbeeld, is steeds van de ene functie in de andere gerold en nu loopt haar contract af. Ze wil werken vanuit haar hart, maar wat wil haar hart?

Energie

• Onderzoek wat energie geeft en kost in het dagelijks leven, pak het breder dan werk. Dat geeft waardevolle informatie. Wat ontdekt je coachee als hij kijkt naar zijn gewone werkdagen? Na welke werkzaamheden en activiteiten voelt hij zich voldaan? Waar heeft hij zin in? Wanneer vliegt de tijd voorbij? Wat stelt hij steeds uit? Zo ontdekt je coachee concreter wat bij hem past en wat minder.

Ontdek Talenten

• In de loop van ons (werk)leven ontwikkelen we veel vaardigheden, dat is super. Maar ergens goed in zijn wil niet zeggen dat je het ook graag doet. Jolanda bijvoorbeeld is goed in leidinggeven, maar ze vindt het gewoonweg zonde van haar tijd, ze wil trainingen ontwikkelen. Daarom is het veel leuker om te onderzoeken welke kwaliteiten iemand bezit én graag inzet. Waar gaat iets bijna vanzelf? Wat leert iemand snel? Waar zit uitdaging met plezier? Waarvoor vragen collega’s hulp? Op welke werkzaamheden kijkt je coachee met voldoening terug?

Waarden

• Vanuit welke waarden wil je coachee werken? Wat drijft je coachee? Wat moet het werk bieden zodat het betekenisvol en prettig voelt? Denk bijvoorbeeld aan vrijheid (autonomie), zekerheid, creativiteit, verbinding, ontwikkeling, invloed, maatschappelijke betekenis. Het gaat erom dat je coachee niet alleen uit een lijstje met waarden kiest, maar vooral ontdekt hoe deze waarden in het dagelijkse werk vorm krijgen. Twee mensen kunnen bijvoorbeeld allebei autonomie belangrijk vinden, de één bedoelt ermee vrijheid in werktijden, en de ander wil zelfstandig beslissen. Waarden vormen een kompas dat richting geeft aan ons handelen en onze keuzes.

Werkomgeving

• Wat voor een soort werkomgeving past je coachee? Is je coachee een teamplayer, zet hij de lijnen uit, houdt hij van grote organisaties, of lijkt het hem heerlijk om in een klein team of als ZZP-er te werken? Wat voor een collega’s geven hem energie? Welke sfeer en organisatiecultuur passen bij hem? Kijk eens op Ontdek je talent en wie je bent!

Hup de wereld in

• Stimuleer je coachee de wereld in te stappen. Welke mensen hebben die geliefde functie? Aaltje Vincent roept dat al minstens 25 jaar: ‘Zij zijn de eersten die weten dat er een vacature gaat komen en jij staat op hun netvlies.’ Zo is Eva Visser onze nieuwe trainer van de Vervolgopleiding Loopbaancoach geworden. Ze zag dat we de training lanceerden en mailde ons tweemaal hoe leuk ze dit initiatief vond en als we ooit nog een trainer nodig hadden, ze dat dolgraag wilde doen. En zo geschiedde.
  Je coachee kan een dag meelopen, een cursus volgen, een open dag bezoeken, een project oppakken, een gesprek met HR voeren of onderzoeken welke functies er allemaal binnen de huidige organisatie bestaan. Daarmee komt je coachee ook uit de nadenk-stand én maakt hij nieuwe stappen.

Wil je meer weten over loopbaancoaching? 

Lees:

• Waarom zijn loopbaanvragen zo verschillend?
• Zingevingsvragen: als leven en werk hun kleur verliezen
• 3 nieuwe manieren om je talent te ontdekken
• Carrièreswitch, van ambtenaar naar wandelcoach
• Carrièreswitch na je 40^e: hoe begeleid je dat als loopbaancoach?

Toolbox en Kennisbank 

• Meer inspirerende artikelen, video’s en blogs over loopbaancoachen, coachen en wandelcoachen vind je in onze Toolbox Wandelcoachen en de Toolbox Coachen
• De Toolbox Wandelcoachen en de Toolbox Coachen zijn onderdeel van onze vrij toegankelijke Kennisbank voor Coaches en Wandelcoaches

Wil je meer leren over Loopbaancoachen of wandelcoachen? 

• Professioneel loopbaancoachen leer je in onze nieuwe Loopbaancoach Opleiding (Wandelcoaching)
• Steengoed wandelcoachen, je leert het in de NOBCO-erkende Wandelcoach Opleiding.
• Bekijk het complete overzicht van de Wandelcoach opleidingen en trainingen

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, verrassende artikelen en video’s over wandelcoachen en coachen. Meld je aan voor onze nieuwsbrief.